Almatada barin qozghilingi qurbanlirini eslesh pa'aliyiti ötküzüldi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2013-04-04
Élxet
Pikir
Share
Print
Sürette, barin inqilabchilirini tutush we qirghin qilishqa qatnashqan bingtuen xitay qoralliq "déhqan" liridin bir körünüsh.
Sürette, barin inqilabchilirini tutush we qirghin qilishqa qatnashqan bingtuen xitay qoralliq "déhqan" liridin bir körünüsh.
File Photo

1-Aprélda almata shehirining sultanqorghan mehelliside 1990-yilqi barin qozghilingi qurbanlirini xatirilesh murasimi ötküzülgen bolup, uninggha almata shehiri we uning etrapidiki yéza we nahiyilerdin kelgen wekiller qatnashti.

Melumki, 1990-yilning 5-aprél küni qeshqer wilayitining barin yézisida yüz bergen qoralliq qozghilang azadliqni, erkinlikni qolgha keltürüshke, kishilik hoquqlirini himaye qilishqa qaritilghan bolup, uni rehimsiz basturush üchün xitay hökümiti köp sanda herbiy küchini ajratqan idi. Buning netijiside gunahsiz qurban bolghanlarning, izsiz yoqap ketkenlerning hem türmige qamalghanlarning éniq sani hazirghiche namelum bolmaqta.

Barin, 1997-yilqi ghulja féwral qanliq weqesi, 2009-yilqi ürümchi iyul qanliq paji'esi, shundaqla qeshqer, xoten, korla we Uyghur élining bashqimu sheher we yézilirida yüz bergen hem bügün'giche toxtimay kéliwatqan qarshiliq heriketliri dunya jama'etchilikining, insan heqliri teshkilatlirining, analizchilarning diqqet merkizide bolmaqta. Mezkur qarshiliq heriketliride qurban bolghanlarni xatirilesh bügünki künde en'enige aylandi. Dunyaning her qaysi memliketliride yashawatqan Uyghur jama'etchiliki bu qozghilanglarning nöwette erkinlikke, insan heqlirini qoghdashqa qaritilghanliqini, Uyghurlarning bügünmu hem etimu bu küreshni toxtatmaydighanliqini tekitlimekte.

Almatada teshkillen'gen nöwettiki xatirilesh pa'aliyiti ene shuning yene bir ispatidur. Pa'aliyet dawamida yurt jama'etchilik bir yerde jem bolup, azadliq, erkinlik üchün qaza bolghanlargha hörmet bildürdi. Qurban bolghanlargha atap qur'an oqulghandin kéyin qurbanjan turghanof barin weqesi heqqide doklat oqudi. Andin söz alghan siyasetshunas qehriman ghojamberdi dunya Uyghur qurultiyi re'isi rabiye qadirning pa'aliyiti, Uyghur élidiki ehwal hem xitaydiki siyasiy weziyet heqqide tepsiliy melumat berdi hem so'allargha jawab berdi.

Murasimda, shundaqla bu yil fransiyide ötküzülidighan ayallar yighinigha baridighan wekiller saylandi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan siyasetshunas q. Ghojamberdi barin weqesining tarixiy ehmiyiti hem Uyghurlargha körsetken tesiri heqqide toxtaldi.

Toluq bet