D u q re'isi dolqun eysa qatar bash elchisige rehmet éytti

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-08-23
Élxet
Pikir
Share
Print
D u q re'isi dolqun eysa ependi qatar emirliki dölitining bérlinda turushluq bash elchisi bilen körüshüp, qatarning xitayning hazirqi Uyghur siyasitini qollap qoyghan imzasini qayturuwalghanliqigha rehmet éytqan. 2019-Yili 22-awghust. Bérlin, gérmaniye.
D u q re'isi dolqun eysa ependi qatar emirliki dölitining bérlinda turushluq bash elchisi bilen körüshüp, qatarning xitayning hazirqi Uyghur siyasitini qollap qoyghan imzasini qayturuwalghanliqigha rehmet éytqan. 2019-Yili 22-awghust. Bérlin, gérmaniye.
DUQ TV

22-Awghust küni bérlinda chaqirilghan xelq'araliq yighinda dunya Uyghur qurultiyi re'isi dolqun eysa ependi qatar emirliki dölitining bérlinda turushluq bash elchisi se'udi bin abduraxman eltani bilen körüshüp, qatarning xitayning hazirqi Uyghur siyasitini qollap qoyghan imzasini qayturuwalghanliqigha rehmet éytqan. U, mezkur yighin jeryanida gérmaniyening muhim siyasiy erbabliri bilenmu uchrashqan.

Biz mezkur yighin toghrisida melumat igilesh üchün d u q re'isi dolqun eysa ependi bilen söhbet élip barduq. U, aldi bilen yighin heqqide toxtilip mundaq dédi: "22-Awghust küni qatar emirlikining bérlindiki bash elchisi se'udi bin abduraxman eltani ependining alahide teklipi boyiche bu yighin'gha qatnashtim. Bérlindiki ereb medeniyet merkizide ötküzülgen bu yighinning témisi 'bérlin témining yiqilghanliqini xatirilesh, hayat hékayisi we sergüzesht' idi. Yighinda 1989 yili bérlin témi chéqilghanda uni xewer qilip dunyagha anglatqan muxbirlar, bérlin témining chéqilishigha qatnashqan shahitlar özlirining sergüzeshtlirini qiziqarliq qilip sözlep ötti".

1989-Yili gherbiy gérmaniye bilen sherqiy gérmaniyeni ayrip turidighan tam chéqilip, ikki gérmaniye birleshkenidi. Buning 30 yilliqini xatirilesh üchün ötküzülgen yighin'gha gérmaniyening mu'awin tashqi ishlar ministiri, bezi ereb döletlirining bash elchiliri bolup köp sanda kishi ishtirak qilghan. D u q re'isi dolqun eysa ependi mezkur yighinda xitayning Uyghur élide élip bériwatqan siyasitini qollap 37 dölet bilen birlikte qoyghan imzasini qayturuwalghan qatar emirlikining bérlinda turushluq bash elchisige rehmet éytqan. D u q re'isi dolqun eysa ependi bu heqte melumat bérip mundaq dédi: "Bu xatirilesh yighinigha bezi döletlerning bérlinda turushluq bash elchiliri, diplomatlar we gérmaniyediki muhim siyasiy erbablarmu ishtirak qilghan. Bulardin sirt mezkur yighin'gha gérmaniyening sabiq mu'awin bash ministiri we tashqi ishlar ministiri sigmar gabri'el ependi bilenmu körüshüp Uyghurlarning nöwettiki siyasiti toghrisida melumat berdim. Bu kishining gérmaniye siyasitige tesiri bar kishi, Uyghur mesilisinimu yaxshi bilidu. Bu kishigimu melumat berdim". 

Mezkur pa'aliyetni qatar emirlikining bérlin bash elchixanisi uyushturghanidi. Dolqun eysa ependi mezkur yighinda eng muhim bolghan ishning xitayning Uyghur élide élip bériwatqan siyasitini qollap 37 dölet bilen birlikte qoyghan imzasini qayturuwalghan qatar emirlikining, bérlinda turushluq bash elchisi bilen körüshüp Uyghurlargha wakaliten rehmet éytish bolghanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Bu qétimqi yighinda eng muhim bolghan nerse, silergimu melum bolghinidek qatar 7-ayda xitayning sherqiy türkistanda yürgüzüwatqan basturush siyasitini qollap, birleshken döletler teshkilatigha xet yazghan 37 döletning biri, kéyin bu döletler ellikke chiqti. Qatar emirliki xitayni qollighan döletlerning biri bolghanidi. Lékin ötken hepte öz imzasini yanduruwalghan. Bu tarixi weqedur. Bérlindiki bu murasimda qatarning bérlindiki bash elchisi se'udi bin eltani ependige bolghan alahide rehmitimni bildürdüm. Bash elchimu Uyghur musulmanlargha zulum qiliwatqan xitayni qollashning tarixiy xataliq bolidighanliqini, dölitining buningdin qaytqanliqi üchün xursen bolghanliqini dédi".

Dunya Uyghur qurultiyi re'isi dolqun eysamu teklip bilen qatnashqan bérlin témi chéqilghanliqining 30 yilliqini xatirilesh yighinigha iyordaniye qatarliq köp sanda ereb dölitining elchilirimu ishtirak qilghan. Dolqun eysa ependi ulargha Uyghurlargha qarita xitay élip bériwatqan dinsizlashturush siyasitini qollashning bu jinayetke shérik bolghanliq bolidighanliqini dégen. D u q re'isi dolqun eysa ependi bu heqtimu melumat berdi.

Dolqun eysa ependi murasim jeryanida uchrashqan musulman döletlirining bezi elchilirining özlirining shexsiy nuqtidin Uyghurlargha hésdashliq qilidighanliqini, lékin döletlirining siyasitige birnerse déyelmeydighanliqini bayan qilghanliqini éytti. 

Undaqta qatar emirlikige oxshash yene bezi musulman döletliri xitayni qollap qoyghan imzasini qayturuwalarmu? d u q re'isi dolqun eysa ependi bundaq bolushiningmu mumkin ikenlikini bayan qildi.

Toluq bet