Д у қ рәиси долқун әйса қатар баш әлчисигә рәһмәт ейтти

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2019-08-23
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди қатар әмирлики дөлитиниң берлинда турушлуқ баш әлчиси билән көрүшүп, қатарниң хитайниң һазирқи уйғур сияситини қоллап қойған имзасини қайтурувалғанлиқиға рәһмәт ейтқан. 2019-Йили 22-авғуст. Берлин, германийә.
Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди қатар әмирлики дөлитиниң берлинда турушлуқ баш әлчиси билән көрүшүп, қатарниң хитайниң һазирқи уйғур сияситини қоллап қойған имзасини қайтурувалғанлиқиға рәһмәт ейтқан. 2019-Йили 22-авғуст. Берлин, германийә.
DUQ TV

22-Авғуст күни берлинда чақирилған хәлқаралиқ йиғинда дуня уйғур қурултийи рәиси долқун әйса әпәнди қатар әмирлики дөлитиниң берлинда турушлуқ баш әлчиси сәуди бин абдурахман әлтани билән көрүшүп, қатарниң хитайниң һазирқи уйғур сияситини қоллап қойған имзасини қайтурувалғанлиқиға рәһмәт ейтқан. У, мәзкур йиғин җәрянида германийәниң муһим сиясий әрбаблири биләнму учрашқан.

Биз мәзкур йиғин тоғрисида мәлумат игиләш үчүн д у қ рәиси долқун әйса әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ. У, алди билән йиғин һәққидә тохтилип мундақ деди: «22-авғуст күни қатар әмирликиниң берлиндики баш әлчиси сәуди бин абдурахман әлтани әпәндиниң алаһидә тәклипи бойичә бу йиғинға қатнаштим. Берлиндики әрәб мәдәнийәт мәркизидә өткүзүлгән бу йиғинниң темиси ‹берлин теминиң йиқилғанлиқини хатириләш, һаят һекайиси вә сәргүзәшт' иди. Йиғинда 1989 йили берлин теми чеқилғанда уни хәвәр қилип дуняға аңлатқан мухбирлар, берлин теминиң чеқилишиға қатнашқан шаһитлар өзлириниң сәргүзәштлирини қизиқарлиқ қилип сөзләп өтти».

1989-Йили ғәрбий германийә билән шәрқий германийәни айрип туридиған там чеқилип, икки германийә бирләшкәниди. Буниң 30 йиллиқини хатириләш үчүн өткүзүлгән йиғинға германийәниң муавин ташқи ишлар министири, бәзи әрәб дөләтлириниң баш әлчилири болуп көп санда киши иштирак қилған. Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди мәзкур йиғинда хитайниң уйғур елидә елип бериватқан сияситини қоллап 37 дөләт билән бирликтә қойған имзасини қайтурувалған қатар әмирликиниң берлинда турушлуқ баш әлчисигә рәһмәт ейтқан. Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә мәлумат берип мундақ деди: «бу хатириләш йиғиниға бәзи дөләтләрниң берлинда турушлуқ баш әлчилири, дипломатлар вә германийәдики муһим сиясий әрбабларму иштирак қилған. Булардин сирт мәзкур йиғинға германийәниң сабиқ муавин баш министири вә ташқи ишлар министири сигмар габриәл әпәнди биләнму көрүшүп уйғурларниң нөвәттики сиясити тоғрисида мәлумат бәрдим. Бу кишиниң германийә сияситигә тәсири бар киши, уйғур мәсилисиниму яхши билиду. Бу кишигиму мәлумат бәрдим». 

Мәзкур паалийәтни қатар әмирликиниң берлин баш әлчиханиси уюштурғаниди. Долқун әйса әпәнди мәзкур йиғинда әң муһим болған ишниң хитайниң уйғур елидә елип бериватқан сияситини қоллап 37 дөләт билән бирликтә қойған имзасини қайтурувалған қатар әмирликиниң, берлинда турушлуқ баш әлчиси билән көрүшүп уйғурларға вакалитән рәһмәт ейтиш болғанлиқини баян қилип мундақ деди: «бу қетимқи йиғинда әң муһим болған нәрсә, силәргиму мәлум болғинидәк қатар 7-айда хитайниң шәрқий түркистанда йүргүзүватқан бастуруш сияситини қоллап, бирләшкән дөләтләр тәшкилатиға хәт язған 37 дөләтниң бири, кейин бу дөләтләр әлликкә чиқти. Қатар әмирлики хитайни қоллиған дөләтләрниң бири болғаниди. Лекин өткән һәптә өз имзасини яндурувалған. Бу тарихи вәқәдур. Берлиндики бу мурасимда қатарниң берлиндики баш әлчиси сәуди бин әлтани әпәндигә болған алаһидә рәһмитимни билдүрдүм. Баш әлчиму уйғур мусулманларға зулум қиливатқан хитайни қоллашниң тарихий хаталиқ болидиғанлиқини, дөлитиниң буниңдин қайтқанлиқи үчүн хурсән болғанлиқини деди».

Дуня уйғур қурултийи рәиси долқун әйсаму тәклип билән қатнашқан берлин теми чеқилғанлиқиниң 30 йиллиқини хатириләш йиғиниға ийорданийә қатарлиқ көп санда әрәб дөлитиниң әлчилириму иштирак қилған. Долқун әйса әпәнди уларға уйғурларға қарита хитай елип бериватқан динсизлаштуруш сияситини қоллашниң бу җинайәткә шерик болғанлиқ болидиғанлиқини дегән. Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтиму мәлумат бәрди.

Долқун әйса әпәнди мурасим җәрянида учрашқан мусулман дөләтлириниң бәзи әлчилириниң өзлириниң шәхсий нуқтидин уйғурларға һесдашлиқ қилидиғанлиқини, лекин дөләтлириниң сияситигә бирнәрсә дейәлмәйдиғанлиқини баян қилғанлиқини ейтти. 

Ундақта қатар әмирликигә охшаш йәнә бәзи мусулман дөләтлири хитайни қоллап қойған имзасини қайтуруваларму? д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бундақ болушиниңму мумкин икәнликини баян қилди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт