«Вашингтон почтиси» гезити: «мусулман әллири хитайниң уйғурларға қаратқан мәдәнийәт қирғинчилиқиға чапан йепиштин номус қилмамду?»

Мухбиримиз әркин
2019-07-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт

«Вашингтон почтиси» гезити 20‏-июл күни уйғурлар һәққидә йәнә тәһрират мақалиси елан қилип, мусулман дөләтлириниң хитайниң уйғурларға қарита елип бериватқан «мәдәнийәт қирғинчилиқи» ни қоғдиғанлиқини қаттиқ тәнқид қилған.

Йеқинда 22 ғәрб дөлитиниң б д т кишилик һоқуқ кеңишидә турушлуқ әлчилири бирләшмә мәктуп йезип, хитайниң уйғурларни кәң көләмдә тутқун қиливатқанлиқидин әндишилиниватқанлиқини билдүргән. Улар хитай һөкүмитини «мустәқил хәлқара тәкшүргүчиләр» ниң уйғур районида «һәқиқий тәкшүрүш» елип беришиға йол қоюшқа чақирған. Униң арқидинла русийә, пакистан, мисир, сәуди әрәбистан қатарлиқ 37 дөләт кишилик һоқуқ кеңишигә бирләшмә мәктуп тапшуруп, хитайниң уйғур районида елип бериватқан «террорлуққа қарши туруш, әсәбийликни түгитиш һәрикити» ни қоллайдиғанлиқи, хитайдики «барлиқ етник милләтләрниң негизлик кишилик һоқуқиниң қоғдиливатқанлиқи» ни билдүргән иди.

«Вашингтон почтиси» гезитиниң тәһрират мақалисидә «мәзкур баянат болупму исраилийәни тәнқидләшкә кәлгәндә өзини диний етиқадниң қоғдиғучиси дәп кәлгән пакистан, сәуди әрәбистан, мисир, әрәб бирләшмә хәлипилики, алҗирийә вә шундақла мусулманлар көп санлиқни игиләйдиған башқа дөләтләрниң һаясизларчә тәслим болғанлиқини көрситиду,» дейилгән.

Мәзкур тәһрират мақалисидә қәйт қилинишичә, бу һадисә әгәр ши җинпиң өзиниң йәр шари хирисини әмәлгә ашурса, хәлқара ишларниң қандақ болидиғанлиқини көрситип беридикән. Мақалида ши җинпиң һакимийитиниң хириси әмәлгә ашса, «дунядики мутләқ көп қисим дөләтләр бейҗиңниң буйруқи вә униң җинайитигә йол қойидиған бир йәргә айлинип қалидиғанлиқи» тәкитләнгән. Мақалидә йәнә нөвәттә шинҗаңда йүз бериватқан дәпсәндичиликләрниң тарихи көлимигә соал қоюш басқучидин һалқип кәткәнлики, бир милйондин артуқ уйғур вә башқа мусулман түрки хәлқләрниң җаза лагерлириға қамилип, хитай тили өгинишкә, өзиниң тили вә диний етиқадидин ваз кечишкә мәҗбурлиниватқанлиқи, тутқунларниң пәрзәнтлириниң айрим лагерларға әвәтилгәнлики, райондики қалған 13 милйон мусулманниң бир милйондин артуқ һөкүмәт хадими вә юқири техникилиқ назарәт системиси арқилиқ тәқиб қилиниватқанлиқини билдүргән.

Мақалидә қәйт қилинишичә, һиндонезийә малайсия, түркийәдәк бәзи дөләтләр униңға имза қоймиған болсиму, 22 ғәрб дөлитиниң мәктупиға имза қоюш җасаритини көрситәлмигәнлики, әгәр америка бу қирғинчилиқни техиму күчлүк тәнқид қилса, бәлким уларниң бу җасарәтни көрситиши мумкинликини билдүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт