អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អំពាវនាវ​កុំ​ឲ្យ​រដ្ឋសភា​អនុម័ត​ច្បាប់​ទាក់ទង​វិស័យ​តុលាការ

ដោយ យាង សុជាមេត្តា
2014-04-20
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
តំណាង​អ្នក​បឹងកក់ ៤​នាក់ អង្គុយ​សមាធិ​បង្អត់​អាហារ​នៅ​មុខ​សាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បី​ទាមទារ​តុលាការ​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌ និង​ដោះលែង​អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​៣ មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣។
តំណាង​អ្នក​បឹងកក់ ៤​នាក់ អង្គុយ​សមាធិ​បង្អត់​អាហារ​នៅ​មុខ​សាលាឧទ្ធរណ៍ ដើម្បី​ទាមទារ​តុលាការ​ផ្ដល់​យុត្តិធម៌ និង​ដោះលែង​អ្នកស្រី យ៉ោម បុប្ផា កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​៣ មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៣។
RFA/Mom Sophon

មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សភា​ផ្អាក​ការ​ពិភាក្សា និង​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ទាក់ទង​នឹង​វិស័យ​តុលាការ ដែល​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​កម្ពុជា បាន​សម្រេច​អនុម័ត​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ។

អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ​នេះ​លើក​ឡើង​ថា សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​មិន​គួរ​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋ​សភា​អនុម័ត​នោះ​ទេ លុះ​ណា​តែ​មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​បើក​ឲ្យ​មាន​កិច្ច​ពិគ្រោះ​យោបល់​ទូលំទូលាយ​ជាមុន និង​លុះ​ណា​តែ​តំណាងរាស្ត្រ​មក​ពី​គណបក្ស​ជាប់​ឆ្នោត​ទាំង​២ ចូល​អង្គុយ​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា។

មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​មេសា បាន​អំពាវនាវ​កុំ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សភា​កម្ពុជា អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ចំនួន ៣ គឺ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​រៀបចំ​អង្គការ​តុលាការ សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​ការ​រៀបចំ និង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៃ​ឧត្ដម​ក្រុមប្រឹក្សា​នៃ​អង្គ​ចៅក្រម និង​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​លក្ខន្តិកៈ​នៃ​ចៅក្រម និង​ព្រះរាជអាជ្ញា។ សេចក្ដី​ព្រាងច្បាប់​ទាំង ៣​នេះ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា សម្រេច​អនុម័ត​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៤ ហើយ​ជំហាន​បន្ទាប់ គឺ​បញ្ជូន​ទៅ​រដ្ឋ​សភា​សម្រេច​និង​អនុម័ត។

អង្គការ​លើក​កម្ពស់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ​នេះ លើក​ឡើង​ថា វា​ជា​ការ​សំខាន់​ណាស់​ដែល​រដ្ឋ​សភា ត្រូវ​បង្ហាញ​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ជា​សាធារណៈ ដើម្បី​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ដៃគូ​ពាក់ព័ន្ធ​នានា រួម​ទាំង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​ច្បាប់ និង​សាធារណជន​ទូទៅ​អាច​ឆ្លើយ​តប និង​ផ្ដល់​មតិ​យោបល់។ ស្ថាប័ន​នេះ​កត់សម្គាល់​ដែរ​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គ្រប់​រូប​ត្រូវ​បាន​ធានា​ដោយ​រដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញ​នូវ​សិទ្ធិ​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​កំណត់​ជោគ​វាសនា​របស់​ប្រទេស​ជាតិ។ ប្រការ​នេះ​ពលរដ្ឋ​គ្រប់​រូប​គប្បី​មាន​ឱកាស​ផ្ដល់​មតិ​យោបល់​របស់​ខ្លួន​ទៅ​លើ​ច្បាប់​ទាំង​អស់​នេះ។

អ្នក​សម្របសម្រួល​គម្រោង​សង្កេតការណ៍​សវនាការ​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា លោក ឌុច ពិសិដ្ឋ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ច្បាប់​ទាំង ៣​នេះ មាន​សារសំខាន់​ណាស់​ចំពោះ​មុខ​ងារ​របស់​តុលាការ​នៅ​កម្ពុជា ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវ​ឯករាជភាព ប្រសិទ្ធភាព និង​តម្លាភាព​របស់​តុលាការ។ តែ​លោក​ថា កង្វះ​តម្លាភាព​ជា​ទូទៅ​ជុំវិញ​ច្បាប់​ទាំង​នេះ ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ក្តី​បារម្ភ​ជា​ខ្លាំង និង​មាន​មន្ទិល​ទៅ​លើ​អ្វី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កំពុង​តែ​ព្យាយាម​លាក់បាំង។ លោក​ថា ការ​ពិភាក្សា និង​ការ​ចូលរួម​ជា​ចំហ​នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​តាក់តែង និង​អនុម័ត​ច្បាប់​ទាំង​នេះ នឹង​ជួយ​កសាង​ទំនុក​ចិត្ត​ឡើង​វិញ​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា។

លោក ឌុច ពិសិដ្ឋ៖ «នៅ​ពេល​ដែល​យើង​យក​ទៅ​អនុវត្ត ច្បាប់​នេះ​មាន​បញ្ហា អា​ហ្នឹង​វា​ជា​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន ហើយ​ក៏​ជា​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​រដ្ឋាភិបាល អ៊ីចឹង​យើង​ចង់​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ទាំង​មូល​រួម​គ្នា​ទទួល​ខុស​ត្រូវ ទៅ​លើ​ការ​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ ពីព្រោះ​ច្បាប់​នេះ គឺ​ជា​កាំបិត​មុខ​២ មាន​ន័យ​ថា វា​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​របស់​យើង​ឯករាជ្យ និង​មាន​ភាព​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​មុន ហើយ​ក៏​វា​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​គាប​សង្កត់ ឬ​ការ​ជះ​ឥទ្ធិពល​ជា​ខ្លាំង​ពី​អង្គ​នីតិប្រតិបត្តិ​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ដែរ​អ៊ីចឹង​ហើយ បាន​ជា​យើង​ចង់​ឲ្យ​មាន​ការ​ជជែក​គ្នា​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​មុន​នឹង​យើង​អនុម័ត​ច្បាប់​នេះ»

ជា​ថ្មី​ម្ដង​ទៀត មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជា ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋ​សភា​រង់ចាំ​រហូត​ដល់​បញ្ហា​ជាប់​គាំង​នយោបាយ​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ មុន​នឹង​ធ្វើ​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​និង​អនុម័ត​ច្បាប់​ថ្មី។ ស្ថាប័ន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយ​នេះ បាន​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​នឹង​មិន​ត្រូវ​បាន​ពិនិត្យ​ពិច័យ​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់ និង​មិន​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំង​ស្រុង​នោះ​ទេ ប្រសិន​បើ​មាន​តែ​តំណាងរាស្ត្រ​មក​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​សភា​តែ​មួយ​នោះ។

ទាក់ទង​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​នេះ មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​និង​ជា​សមាជិក​សភា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក ឈាង វុន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ដោយ​ខ្លី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ មេសា ថា លោក​មិន​ខ្វល់​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​នេះ​ទេ៖ «ខ្ញុំ​អត់​ឈឺ​ក្បាល​ទេ គេ​លើក​អី​លើក​ទៅ អ៊ីចឹង​ហើយ​ណា សុំ​ទោសៗ ខ្ញុំ​ឲ្យ​គេ​លើក​ចុះ មិន​មែន​រឿង​របស់​ខ្ញុំ​ផង»

រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ធ្លាប់​បាន​អះអាង​ថា សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ទាក់ទង​នឹង​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ទាំង​៣​នេះ ត្រូវ​បាន​តាក់តែង​ឡើង​ដោយ​ផ្អែក​តាម​បទពិសោធន៍​នៃ​ប្រទេស​ដែល​មាន​នីតិរដ្ឋ​រីក​ចម្រើន និង​រឹងមាំ​នានា និង​ដោយ​មាន​ការ​ជួយ​រៀបចំ​ពី​អ្នក​ជំនាញ​ការ​ច្បាប់​របស់​សាធារណរដ្ឋ​បារាំង ទៀត​ផង។ តែ​ប្រការ​នេះ ត្រូវ​បាន​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​រិះគន់​ថា រដ្ឋាភិបាល​មិន​គួរ​បោះបង់​ចោល​គំនិត​អ្នក​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​នោះ​ទេ។ សង្គម​ស៊ីវិល​ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរ​ស្វែង​រក​ការ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​ដៃគូ​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​និង​អន្តរជាតិ។

ជុំវិញ​ការ​ព្យាយាម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​អនុម័ត​សេចក្ដី​ព្រាង​ច្បាប់​ថ្មីៗ ក្នុង​ពេល​ដែល​បញ្ហា​ជាប់​គាំង​នយោបាយ​មិន​ទាន់​ត្រូវ​បាន​ដោះស្រាយ​នេះ លោក កឹម សុខា អនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ បាន​ថ្លែង​ក្នុង​វេទិកា​អ្នក​ស្ដាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ជាមួយ​លោក ជុន ច័ន្ទបុត្រ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​មេសា យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «ប្រសិន​ជា​មាន​ការ​ជួប​គ្នា​ភ្លាម​ទៀត គឺ​យើង​នឹង​លើក​រឿង​ហ្នឹង​ឲ្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ថា នៅ​ពេល​ដែល​យើង​ចង់​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នយោបាយ លោក​អត់​ត្រូវ​ឆ្លៀត​ឱកាស ឆក់​ឱកាស​យក​មក​ធ្វើ​ច្បាប់​ឯកបក្ស​អ៊ីចឹង​ទេ បើ​ច្បាប់​ជា​ឯកបក្ស​ជា​ច្បាប់​អត់​តម្លៃ ព្រោះ​ច្បាប់​យើង​ធ្វើ​ដើម្បី​អី? ដើម្បី​បម្រើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទូទៅ មិន​មែន​ធ្វើ​ច្បាប់​ដើម្បី​បម្រើ​តែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បោះ​ឆ្នោត​ឲ្យ​តែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ទេ ច្បាប់​ត្រូវ​តែ​មាន​តម្លៃ​មួយ​ដែល​សម្រាប់​សកល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ទាំង​អស់​គ្នា»

លោក កឹម សុខា ថ្លែង​ថា ការ​ដែល​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា រៀបចំ​ធ្វើ​ច្បាប់​ប្រញាប់​ប្រញាល់​បែប​នេះ គឺ​មាន​បំណង​ឆក់​យក​ឱកាស​ជ្រើសរើស​ធ្វើ​ច្បាប់​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ដឹង​ថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នឹង​មិន​គាំទ្រ​ចំពោះ​ច្បាប់​ទាំង​នោះ។ ទោះ​យ៉ាង​ណា លោក​ថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា កំពុង​តែ​យល់​ខុស​ចំពោះ​ការ​ឆក់​ឱកាស​នេះ ព្រោះ​ថា បើ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​នៅ​តែ​ចចេស​ធ្វើ​ច្បាប់​ទាំង​នេះ នោះ​មាន​ន័យ​ថា គណបក្ស​កាន់​អំណាច​កំពុង​តែ​​បង្ហាញ​មុខ​អាក្រក់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ឃើញ​កាន់​តែ​ច្បាស់​ថែម​ទៀត៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (6)
Share

អ្នក​អាន​អនាមិក

បើមានច្បាប់ ធ្វើមុិចនឹងពុករលួយកើត? សួរអាត់ ធន់ទៅដឹងហើយ តើសង្គមសុីវិល សហជីព អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល បក្សប្រឆាំង សិទ្ធមនុស្សនៅស្រុកខ្មែរប្រព្រិត្តអំពើពុករលួយបែបមុិច?

Apr 20, 2014 08:00 PM

អ្នក​អាន​អនាមិក

Why worry? The current government is Illegal therefore any new laws that pass is also illegal. We, the people, do not have to obey these laws.

Apr 20, 2014 06:47 PM

Khmermoon

ពី Frankfurt

បើមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ដូចឈាងវុនពោលដូច្នេះ បានន័យថាជននេះមិនឈឺក្បាលចំពោះទុក្ខវេទនា ភាពអយុត្តិធ៏មមកលើប្រជាជនឡើយ។​តើមនុស្សប្រភេទនេះនៅបំផ្លាញជនជាតិខ្មែរយើងដល់ណាទៀត?

Apr 20, 2014 12:36 PM

អ្នក​អាន​អនាមិក

ONLY LAWS PROTECTING HUN SEN,CPP,AND ITS CLANS.COMMON PEOPLE ARE NOT PROTECTED BY THESE LAWS.

Apr 20, 2014 10:44 AM

ហានិភ័យ

ពី តាកែវ

តើការអនុម័តច្បាប់នេះ រដ្ឋសភាត្រូវការមតិ៥០+១ ឬ២ភាគ៣? បើ២ភាគ៣ គណបក្សប្រជាជន ឬសភាប៉ុលពត មិនអាចអនុម័តតែឯងបានទេ។

Apr 20, 2014 04:27 AM

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

គេហទំព័រ​ទាំងមូល