"បស្ចិម​ប្រទេស​ស្ទាក់ស្ទើរ​លុប​​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​របស់​កម្ពុជា​ទោះ​មាន​សំណើ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម"

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2018-04-25
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប លោក ច្សច អេដហ្គា (George EDGAR) [រូប​ពី​ស្ដាំ​] និង​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក វីល្លៀម ហៃដ្ដ៍ (William A. Heidt) [ឆ្វេង] ផ្ដល់​បទសម្ភាសន៍​ដល់​អ្នក​កាសែត​ក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ គ.ជ.ប នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៧។
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប លោក ច្សច អេដហ្គា (George EDGAR) [រូប​ពី​ស្ដាំ​] និង​ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក វីល្លៀម ហៃដ្ដ៍ (William A. Heidt) [ឆ្វេង] ផ្ដល់​បទសម្ភាសន៍​ដល់​អ្នក​កាសែត​ក្រោយ​ជំនួប​ជាមួយ គ.ជ.ប នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៧។
Photo: RFA

អ្នកវិភាគ​នយោបាយ មើល​ឃើញ​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ក្នុង​ការ​ដាក់​ចេញ​នូវ​គំនាប​សេដ្ឋកិច្ច​ដល់​កម្ពុ​ជា នៅមុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នេះ ដោយសារតែ​ប្រទេស​ទាំង​នេះ មិន​ចង់​ឃើញ​គំនាប​នេះ រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​ទូទៅ។

អ្នក​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បញ្ហា​សង្គម និង​វិភាគ​នយោបាយ លោក​បណ្ឌិត មាស នី មើល​ឃើញ​ថា ទោះបី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មិនទាន់​ចាត់​វិធានការ​ប្រឆាំង​របប​ក្រុងភ្នំពេញ​នៅ​ពេល​នេះ ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​លទ្ធផល​នៃ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ពេល​ខាងមុខ ពិសេស​ពេល​គ្មាន​ការចូលរួម​ពី​បក្ស​ប្រឆាំង នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ចិត្ត។ លោក​បន្ត​ថា បច្ចុប្បន្ន​អាមេរិក និង​អឺរ៉ុប​មិនទាន់​ធ្វើ​ចំណាត់​ការ​ណាមួយ​មក​លើ​កម្ពុជា ដោយសារតែ​ក្តី​បារម្ភ​ពី​វិបត្តិ​របស់​ពលរដ្ឋ​ស្លូតត្រង់​ខ្មែរ៖ «នៅ​ក្នុង​ពួក​បស្ចិម​ប្រទេស​ហ្នឹង គេ​មាន​បទពិសោធន៍​ពី​មុនៗ គឺថា ការ​ធ្វើ​គំនាប​ណាមួយ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​របស់​ពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ហ្នឹង ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ថានភាព​ក្រីក្រ​វិល​មកវិញ នោះ​ការ​ស្តារ​នូវ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នឹង​មិន​ងាយ​ទាញ​មកវិញ​បាន​ឡើយ។ អ៊ីចឹង​បានជា​ការយល់ឃើញ​របស់​ខ្ញុំ និង​ស្ដាប់​ពី​មន្ត្រី​ទូត​បរទេស​ខ្លះ​ក៏​គេ​គិត​អ៊ីចឹង​ដែរ គឺថា បើសិនជា​ការ​ធ្វើ​ការសម្រេច​ចិត្ត​ណាមួយ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ របស់​ពលរដ្ឋ​ម្នាក់ៗ​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ក្រ​វិញ គឺ​ម្នាក់ៗ​គិតតែ​រឿង​ក្រពះ​វិញ»

របាយការណ៍​វិភាគ​របស់​អង្គភាព​ស្រាវជ្រាវ និង​វិភាគ​ព័ត៌មាន​ហិរញ្ញវត្ថុ BMI Research របស់​ក្រុមហ៊ុន Fitch Group ដកស្រង់​ដោយ​ទីភ្នាក់ងារ​ព័ត៌មាន​រ៉យទ័រ (Reuters) លើកឡើង​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក ទំនងជា​នឹង​មិន​លុបចោល​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ សម្រាប់​វិស័យ​នាំចេញ​សំលៀកបំពាក់​របស់​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ របាយការណ៍​គូស​បញ្ជាក់​ថា សហភាព​អឺរ៉ុប និង​សហរដ្ឋអាមេរិក ទំនងជា​អល់អែក​ក្នុង​ការ​លុបចោល​នូវ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​សម្រាប់​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​កាត់ដេរ។

សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប កន្លង​មក​ធ្លាប់​បាន​ព្រមាន​ពី​ការ​ឈាន​ទៅ​រក​ការលុបចោល​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពាណិជ្ជកម្ម​នេះ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ខ្លួន ក្រោយ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បានសម្រេច​រម្លាយ​ប្រជាធិបតេយ្យ តាមរយៈ​ការ​កម្ទេច​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ក្រុម​អ្នកនយោបាយ​ប្រឆាំង ការ​បំបិទ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ ព្រមទាំង​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ថ្ងៃ​ទី​២៩ កក្កដា ខាងមុខនេះ។

ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការព្រមាន​នេះ ក៏​នៅ​មិនទាន់​អនុវត្ត​ជាក់លាក់​នៅឡើយ ដោយ​កន្លង​មក​នេះ ទាំង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប គ្រាន់តែ​ដាក់​ចេញ​នូវ​ការ​រឹតត្បិត​មិន​ផ្ដល់​ទិដ្ឋាការ​ដល់​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​របប​លោក ហ៊ុន សែន និង​ក្រុម​គ្រួសារ​ពួកគេ មិន​ឲ្យ​ធ្វើដំណើរ​មកកាន់​ទឹកដី​របស់​ខ្លួន ព្រមទាំង​លុបចោល​នូវ​ការ​ផ្តល់​ជំនួយ​ដល់​ស្ថាប័ន​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត និង​ជំនួយ​អភិវឌ្ឍន៍​នានា​ដល់​កម្ពុជា។

ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន​រ៉យទ័រ ដដែល ក៏​បាន​ដកស្រង់​ប្រសាសន៍​អ្នកវិភាគ​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​អង្គភាព BMI Research គឺ​លោក រ៉ាហ្វាអែល ម៉ុក (Raphael Mok) ដែល​លោក​អះអាង​ថា នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​នេះ វា​ទំនង​ដូចជា​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប កំពុង​អត់ធ្មត់ ដោយ​មិន​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​ដាក់​នូវ​ចំណាត់ការ​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​បែបនេះ​ប្រឆាំង​នឹង​កម្ពុជា ក្នុង​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខ​នេះ​ឡើយ។

អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ លោក អេង ឆៃអ៊ាង ថ្លែងប្រាប់​អាស៊ីសេរី កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៤ មេសា ថា អ្វី​ដែល​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប មិន​ទាន់​សម្រេចចិត្ត​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច ដោយ​លុបចោល​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ ជាមួយ​កម្ពុជា​នៅ​ពេល​នេះ គឺ​ដោយសារតែ​ក្រុម​ប្រទេស​បស្ចិម​លោក​ទាំងនេះ ទុក​ឱកាស​ដើម្បី​ឲ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន កែប្រែ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​ឡើងវិញ តាមរយៈ​ការ​ដោះលែង​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា ព្រមទាំង​អ្នកទោស​មនសិការ​ដទៃ​ទៀត និង​ការអនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ អាច​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ខាងមុខនេះ​បាន៖ «ព្រោះ​បើកាលណា​គេ​ផ្ដាច់​ភ្លាម បើ​មាន​ស្អី​ស្រាប់តែ​លោក ហ៊ុន សែន គាត់​ធ្វើ​មក ទាំងអស់​ហ្នឹង​ដើម្បី​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​មកវិញ វា​ត្រូវ​ការ​ចំណាយ​ពេលវេលា​យូរ វា​រាប់​ឆ្នាំ វា​ឈាន​ដល់​ពីរ​ឆ្នាំ​អីចឹង។ អ៊ីចឹង​ហើយ វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ផលប្រយោជន៍​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។ អ៊ីចឹង​ហើយ បានជា​គេ​គ្រាន់តែ​គំរាម​ព្រមាន។ ប៉ុន្តែ​បើ​ដល់​ដំណាក់កាល​ណាមួយ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន នៅតែ​មិន​ឲ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​នា​ពេល​ខាងមុខនេះ ហើយ​នៅតែ​បំពាន​អ្វី​ដែល​ជា​វិធានការណ៍​របស់​គេ អា​ហ្នឹង គេ​ផ្ដាច់​ហើយ ព្រោះ​អាហ្នឹង​មួយ​ឆ្នាំ​គេ​ធ្វើ​ម្ដង គឺ​មិនមែន​ប្រាំ​ឆ្នាំ​គេ​ធ្វើ​ម្ដង​ឯណា»

ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ទូទៅ GSP ផ្ដល់​នូវ​ការ​មិន​យកពន្ធ​លើ​មុខទំនិញ​មួយ​ចំនួន សម្រាប់​ប្រទេស​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍ ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់។ កម្មវិធី​នេះ ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​ឡើង​ដោយ​ច្បាប់​ស្ដីពី​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​អាមេរិក ឆ្នាំ​១៩៧៤ ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍។ កម្មវិធី​នេះ ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​អនុវត្ត​ជា​លើកដំបូង​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១ មករា ឆ្នាំ​១៩៧៦ ហើយក៏​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា​បន្ត​សុពលភាព​រហូតដល់​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០២០ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៣ មីនា ឆ្នាំ​២០១៨ ក្រោម​អាណត្តិ​របស់​ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ។ ក្រោម​ប្រព័ន្ធ​នេះ មានមុខ​ទំនិញ​រហូត​ដល់ ៥​ពាន់​មុខ រួម​ទាំង​សំលៀកបំពាក់ (ផលិតដោយសិប្បកម្ម) នាំ​ចេញពី​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍​តិចតួច​បំផុត ដែល​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍ នឹង​ទទួល​បាន​នូវ​ការ​អនុគ្រោះ​មិន​យកពន្ធ។

ដើម្បី​ទទួល​បាន​នូវ​អត្ថប្រយោជន៍ GSP នេះ ប្រទេស​ទទួល​អត្ថប្រយោជន៍ ត្រូវ​បំពេញ​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ​មួយ​ចំនួន ដែល​ដាក់​ចេញ​ដោយ​រដ្ឋសភា​អាមេរិក ក្នុង​នោះ​រួមមាន ការ​ពង្រឹង​សេចក្ដី​បង្គាប់​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អាជ្ញា​កណ្តាល ការ​មិន​រឹបអូស ឬ​ដកហូត​នូវ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ពលរដ្ឋ ឬ​ក្រុមហ៊ុន​សាជីវកម្ម​អាមេរិកាំង ដោយ​ពុំបាន​ផ្ដល់​សំណង​ណាមួយ ការ​ចាត់វិធានការ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ដើម្បី​គាំទ្រ​សិទ្ធិ​កម្មករ​និយោជិក​ដែល​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ ការ​អនុវត្ត​នូវ​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ដើម្បី​លុបបំបាត់​ទម្រង់​អាក្រក់​បំផុត​នៃ​ពលកម្ម​កុមារ និង​ការ​ផ្តល់​ការពារ​សមស្រប និង​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ចំពោះ​កម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

កម្ពុជា​គឺជា​ដៃគូ​នាំចេញ​ទំនិញ​ធំ​បំផុត​ទី​៦៥ ទៅកាន់​អាមេរិក ដែល​មាន​តម្លៃ​ជួញដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​សរុប ៣.២ ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ ក្នុង​នោះ កម្ពុជា​នាំចេញ​ទៅ​អាមេរិក តម្លៃ​សរុប ២.៨​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ខណៈ​អាមេរិក​នាំ​ចេញទៅ​កម្ពុជា​តម្លៃ ៣៦១លាន​ដុល្លារ ។ មុខទំនិញ​សំខាន់ៗ​ដែល​អាមេរិក​នាំចូល​ពី​កម្ពុជា ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ រួមមាន សំលៀកបំពាក់ ស្បែកជើង ប្លាស្ទិក ផលិតផល​ធ្វើ​ពី​ស្បែក និង​ផលិតផល​កសិកម្ម។

ដោយឡែក​ជាមួយ​សហភាព​អឺរ៉ុប​វិញ កម្ពុជា​ក៏​ទទួល​បាន​នូវ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ GSP ក្រោម​កម្មវិធី អ្វីៗ​ទាំងអស់​លើកលែងតែ​អាវុធ (Everything But Arms) ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​កម្ពុជា​នាំចេញ​ទំនិញ​ទាំងអស់ ដោយ​មិន​យកពន្ធ លើកលែងតែ​អាវុធ និង​គ្រាប់រំសេវ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៧ កម្ពុជា​នាំចេញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប សរុប​តម្លៃ ៥​ពាន់​លាន (ប៊ីលាន​អឺរ៉ូ) ក្នុង​នោះ​វិស័យ​វាយនភណ្ឌ និង​សំលៀកបំពាក់​មាន​តម្លៃ ៣.៧៦ ពាន់​លាន (ប៊ីលាន​អឺរ៉ូ) ខណៈ​អឺរ៉ុប​នាំ​ចេញ​ទៅ​កម្ពុជា​វិញ តម្លៃ​សរុប​តែ ០.៩ពាន់​លាន (ប៊ីលាន​អឺរ៉ូ)

ប្រទេស​កម្ពុជា គឺជា​ភាគី​មួយ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​ប្រចាំ​តំបន់​នានា ក្នុង​នោះ​រួមមាន កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​តំបន់​អាស៊ាន និង​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​អាស៊ាន ជាមួយ​អូស្ត្រាលី ណូវែលហ្សេឡង់ ឥណ្ឌា ជប៉ុន ចិន និង​កូរ៉េ។ បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា​កំពុង​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ច​ចរចា កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​មួយ ឈ្មោះថា ភាពជា​ដៃគូ​វិស័យ​សេដ្ឋកិច្ច​ទូលំទូលាយ​ប្រចាំ​តំបន់ (Regional Comprehensive Economic Partnership-RCEP) ដែល​មាន​ប្រទេស​ចំនួន ១៦ ប្រទេស​ចូលរួម ក្នុង​នោះ​រួមមាន​ប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​១០ អូស្ត្រាលី ចិន ណូវែលហ្សេឡង់ ឥណ្ឌា ជប៉ុន និង​កូរ៉េខាងត្បូង៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (2)
Share

To end this dealdy creature venom...the world have to do something now

Why the westerners officials strategy hesitated to make a cancel about Hussein's tariff taxes with tmil Hussein fascist govm't who ruled Cambodian for nearly 4 decades with kicked out all foreign journalists,domestic journalists,ngo's,freelance,and shut down democracy and to others.Watch out the world do not take a lightly serious business with tmil Hun Sen"he's acting like ISIS terr radical",so the world have to take this horrible man as a serious business before its being too late"small problem...but it will be big costs at the end of story/big headache".The best thing for the world right now is to remove this deadly creature venom from the human society"this horrible man is so pissed off to others".

Apr 27, 2018 04:07 PM

David brendanace

ពី Kratie

Dr. Measny talk like opportunitive , should raise some logical facts about it. Do not blind and just talk like robot. Cambodia is strong and on the right track , would not fall into any dead trap made by some one. Think about it Dr. Ny , do not blind by $.

Apr 25, 2018 10:21 PM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល